So Sánh 5 Loại Vắc-xin Phế Cầu: Nên Chọn Loại Nào Cho Con?

Sự thật đau lòng: Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2025, phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là nguyên nhân gây tử vong HÀNG ĐẦU ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn cầu, chiếm đến 40% các ca tử vong do viêm phổi. Tại Việt Nam, mỗi năm có hàng nghìn trẻ bị viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn, trong đó hàng trăm trẻ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như điếc, chậm phát triển trí tuệ, liệt chi. Điều đau đớn nhất là hầu hết các ca bệnh này HOÀN TOÀN CÓ THỂ PHÒNG NGỪA được bằng vắc-xin phế cầu khuẩn.

Tuy nhiên, theo khảo sát của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương năm 2025, chỉ có 42% trẻ em Việt Nam được tiêm đầy đủ vắc-xin phế cầu, thấp hơn rất nhiều so với mức khuyến cáo. Nguyên nhân chính là do trước đây vắc-xin này KHÔNG có trong chương trình tiêm chủng miễn phí mà phải tiêm dịch vụ (tự túc) với giá cao (1-2 triệu/liều), và nhiều cha mẹ bối rối không biết chọn loại vắc-xin phế cầu nào trong số rất nhiều loại đang có trên thị trường.

Tin vui là: Từ tháng 2/2026, vắc-xin phế cầu đã được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng MIỄN PHÍ cho tất cả trẻ em Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều cha mẹ vẫn muốn tìm hiểu các loại vắc-xin dịch vụ khác để so sánh, hoặc muốn tiêm bổ sung cho con ở độ tuổi lớn hơn, hoặc đơn giản là muốn hiểu rõ hơn về loại vắc-xin con mình sẽ được tiêm.

Là một bác sĩ chuyên khoa tiêm chủng với 14 năm kinh nghiệm tư vấn cho hàng chục nghìn gia đình, tôi hiểu rất rõ sự bối rối của các bậc cha mẹ khi đứng trước 5 LOẠI VẮC-XIN PHẾ CẦU khác nhau trên thị trường. Trong bài viết này, tôi sẽ SO SÁNH CHI TIẾT 5 loại vắc-xin phế cầu phổ biến nhất hiện nay - Prevenar 13 (PCV13), Synflorix (PCV10), Prevenar 20 (PCV20), Vaxneuvance (PCV15), và Pneumovax 23 (PPSV23) - về hiệu quả, độ an toàn, giá cả, lịch tiêm, và HƯỚNG DẪN CỤ THỂ nên chọn loại nào phù hợp với từng độ tuổi và tình huống của con bạn.

Phế Cầu Khuẩn Là Gì Và Tại Sao Nguy Hiểm?#

Trước khi đi vào so sánh các loại vắc-xin, cha mẹ cần hiểu rõ "kẻ thù" mà chúng ta đang đối phó. Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là vi khuẩn gram dương hình cầu, tồn tại ở đường hô hấp trên (mũi, họng) của nhiều người khỏe mạnh mà không gây bệnh. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, hoặc người có suy giảm miễn dịch, vi khuẩn này có thể xâm nhập vào các cơ quan gây ra các bệnh nguy hiểm.

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây ra ba nhóm bệnh nghiêm trọng ở trẻ em. Thứ nhất là các bệnh xâm lấn (invasive pneumococcal disease - IPD): viêm màng não do phế cầu (tỷ lệ tử vong 10-20%, di chứng nặng ở 30-50% trẻ sống sót), nhiễm trùng huyết/nhiễm khuẩn huyết (tỷ lệ tử vong 20-30%), và viêm phổi do phế cầu có vi khuẩn vào máu (tỷ lệ tử vong 5-10%). Thứ hai là viêm phổi không xâm lấn (phế cầu ở phổi nhưng chưa vào máu) - nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm phổi nặng ở trẻ, chiếm 30-40% viêm phổi vi khuẩn. Thứ ba là các bệnh nhiễm trùng không xâm lấn khác như viêm tai giữa (chiếm 30-40% viêm tai giữa ở trẻ), viêm xoang, viêm họng.

Điều đặc biệt nguy hiểm là phế cầu khuẩn có tới hơn 100 typ huyết thanh (serotype) khác nhau, được phân biệt dựa vào cấu trúc của lớp vỏ polysaccharide bao quanh vi khuẩn. Mỗi typ có độc lực và khả năng gây bệnh khác nhau. Trong số hơn 100 typ, có khoảng 20-30 typ gây bệnh thường xuyên nhất ở trẻ em, và đây chính là mục tiêu của các vắc-xin phế cầu.

Vấn đề thêm một lớp là kháng thuốc kháng sinh. Theo số liệu của WHO, tỷ lệ phế cầu khuẩn kháng với penicillin và các kháng sinh khác đang tăng nhanh trên toàn cầu, trong đó Việt Nam có tỷ lệ kháng thuốc cao nhất khu vực (trên 60% các chủng phế cầu có mức độ kháng penicillin). Điều này khiến việc điều trị bệnh do phế cầu trở nên khó khăn hơn rất nhiều, và càng làm nổi bật tầm quan trọng của PHÒNG BỆNH bằng vắc-xin.

Tổng Quan 5 Loại Vắc-xin Phế Cầu#

Hiện nay có hai nhóm vắc-xin phế cầu chính: vắc-xin liên hợp polysaccharide (Pneumococcal Conjugate Vaccine - PCV) và vắc-xin polysaccharide không liên hợp (Pneumococcal Polysaccharide Vaccine - PPSV). Mỗi nhóm có cơ chế và đối tượng sử dụng khác nhau.

Vắc-xin Liên Hợp (PCV): Dành Cho Trẻ Nhỏ#

Vắc-xin PCV được tạo ra bằng cách liên kết (conjugate) polysaccharide từ vỏ vi khuẩn phế cầu với protein mang (carrier protein). Việc liên kết này giúp vắc-xin kích thích được đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bền vững ngay cả ở trẻ nhỏ dưới 2 tuổi (vì hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phản ứng kém với polysaccharide đơn thuần nhưng phản ứng tốt với protein).

Hiện có 4 loại vắc-xin PCV trên thị trường:

PCV10 (Synflorix - GSK): Bảo vệ chống 10 typ phế cầu (typ 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F). Được cấp phép từ 2009, sử dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia có thu nhập thấp và trung bình nhờ giá thành phải chăng hơn.

PCV13 (Prevenar 13 - Pfizer): Bảo vệ chống 13 typ phế cầu (bao gồm 10 typ của PCV10 cộng thêm typ 3, 6A, 19A). Đây là vắc-xin phế cầu PHỔ BIẾN NHẤT thế giới từ 2010 đến nay, được sử dụng trong chương trình tiêm chủng quốc gia của hơn 140 quốc gia. Typ 19A đặc biệt quan trọng vì có tỷ lệ kháng thuốc cao và gây bệnh nặng.

PCV15 (Vaxneuvance - MSD/Merck): Bảo vệ chống 15 typ phế cầu (13 typ của PCV13 cộng thêm typ 22F và 33F). Được FDA Mỹ phê duyệt năm 2021, là vắc-xin thế hệ mới, mở rộng bảo vệ thêm 2 typ đang có xu hướng tăng sau khi PCV13 được sử dụng rộng rãi.

PCV20 (Prevenar 20 - Pfizer): Bảo vệ chống 20 typ phế cầu (13 typ của PCV13 cộng thêm 7 typ: 8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F, 33F). Được FDA phê duyệt năm 2021 cho người lớn và năm 2023 cho trẻ em, đây là vắc-xin phế cầu có PHỔ BẢO VỆ RỘNG NHẤT hiện nay cho trẻ nhỏ.

Vắc-xin Polysaccharide Không Liên Hợp (PPSV)#

PPSV23 (Pneumovax 23 - MSD): Bảo vệ chống 23 typ phế cầu (typ 1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19F, 19A, 20, 22F, 23F, 33F). Đây là vắc-xin polysaccharide đơn thuần, KHÔNG liên hợp với protein, nên không kích thích được đáp ứng miễn dịch tốt ở trẻ dưới 2 tuổi. Vắc-xin này chủ yếu dành cho trẻ từ 2 tuổi trở lên có nguy cơ cao (bệnh lý mãn tính, suy giảm miễn dịch) và người lớn từ 65 tuổi trở lên.

Bảng So Sánh Chi Tiết 5 Loại Vắc-xin#

*Lưu ý: Vắc-xin miễn phí trong TCMR 2026 có thể là PCV10 hoặc PCV13 tùy nguồn cung cấp của Bộ Y tế.

Phân Tích Chi Tiết Từng Loại Vắc-xin#

1. PCV13 (Prevenar 13): "Tiêu Chuẩn Vàng" Hiện Tại#

PCV13 là vắc-xin phế cầu được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất và sử dụng phổ biến nhất toàn cầu trong 15 năm qua. Theo dữ liệu từ hơn 100 quốc gia, PCV13 đã làm giảm tới 90-95% các ca bệnh xâm lấn (IPD) do 13 typ phế cầu có trong vắc-xin ở trẻ nhỏ. Đặc biệt, vắc-xin giảm 75-80% ca bệnh do typ 19A - một typ có tỷ lệ kháng thuốc rất cao và gây bệnh nặng.

Ngoài bảo vệ trực tiếp người được tiêm, PCV13 còn tạo ra hiệu ứng "miễn dịch cộng đồng" (herd immunity). Khi đủ nhiều trẻ được tiêm, tỷ lệ mang trùng phế cầu ở mũi họng giảm mạnh, từ đó giảm lây lan trong cộng đồng, bảo vệ cả người không được tiêm như trẻ sơ sinh quá nhỏ chưa tiêm được hoặc người già.

Về an toàn, PCV13 có hồ sơ an toàn xuất sắc với hàng trăm triệu liều đã được sử dụng trên toàn thế giới. Phản ứng phụ thường gặp nhẹ: sốt nhẹ (30-40%), quấy khóc (60%), sưng đỏ chỗ tiêm (20-30%), tất cả tự khỏi sau 1-2 ngày. Phản ứng nặng như dị ứng cực kỳ hiếm (dưới 1/1.000.000).

Ưu điểm: Hồ sơ nghiên cứu và kinh nghiệm sử dụng dài nhất, hiệu quả đã được chứng minh rõ ràng, giá vừa phải, phổ biến và dễ tìm ở Việt Nam, có khả năng thay thế cho nhau với PCV10 trong lịch tiêm.

Nhược điểm: Không bảo vệ các typ mới nổi như 22F, 33F đang tăng tỷ lệ sau khi PCV13 được sử dụng rộng rãi (hiện tượng "serotype replacement").

Kết luận: PCV13 là lựa chọn TỐT NHẤT về tỷ lệ giá/hiệu quả cho hầu hết trẻ em khỏe mạnh hiện nay. Đây là vắc-xin có bằng chứng khoa học vững chắc nhất.

2. PCV10 (Synflorix): Lựa Chọn Phải Chăng#

PCV10 bảo vệ ít hơn PCV13 (10 typ so với 13 typ), thiếu 3 typ quan trọng là typ 3, 6A, và đặc biệt là typ 19A. Typ 19A có tỷ lệ kháng thuốc cao và gây nhiều ca viêm màng não, viêm phổi nặng. Ở một số quốc gia sử dụng PCV10, sau vài năm đã thấy tỷ lệ bệnh do typ 19A tăng lên, trong khi các quốc gia dùng PCV13 thì typ này giảm mạnh.

Tuy nhiên, PCV10 vẫn có ưu điểm về giá thành phải chăng hơn 20-30% so với PCV13, và hiệu quả bảo vệ chống 10 typ có trong vắc-xin vẫn rất tốt (85-90% IPD). Đặc biệt, PCV10 có hiệu quả cao hơn PCV13 trong việc phòng viêm tai giữa (33% so với 6-7%), có lẽ do protein mang khác biệt.

Ưu điểm: Giá rẻ hơn PCV13, hiệu quả cao chống viêm tai giữa, an toàn tương đương PCV13.

Nhược điểm: Thiếu bảo vệ typ 19A quan trọng, không được sử dụng phổ biến tại Việt Nam như PCV13, ít nghiên cứu hơn.

Kết luận: PCV10 có thể là lựa chọn hợp lý nếu gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế và con không có yếu tố nguy cơ cao. Tuy nhiên, nếu có thể, PCV13 vẫn được ưu tiên hơn do bảo vệ typ 19A.

3. PCV20 (Prevenar 20): Thế Hệ Mới Nhất#

PCV20 là vắc-xin phế cầu liên hợp có phổ bảo vệ RỘNG NHẤT hiện nay cho trẻ em, bảo vệ chống 20 typ bao gồm tất cả 13 typ của PCV13 cộng thêm 7 typ (8, 10A, 11A, 12F, 15B, 22F, 33F). Đây là các typ đang có xu hướng tăng tỷ lệ gây bệnh sau khi PCV13 được sử dụng rộng rãi (hiện tượng thay thế typ).

Vắc-xin được FDA Mỹ phê duyệt cho người lớn từ 2021 và cho trẻ em từ 6 tuần đến 17 tuổi từ tháng 6/2023. Các nghiên cứu giai đoạn 3 cho thấy PCV20 tạo ra đáp ứng kháng thể không thua kém PCV13 đối với 13 typ chung, và tạo ra đáp ứng tốt với 7 typ bổ sung.

Ưu điểm: Bảo vệ phổ rộng nhất, đáp ứng xu hướng thay đổi typ phế cầu, là vắc-xin thế hệ mới nhất, an toàn tương đương PCV13.

Nhược điểm: Giá cao nhất (khoảng 2,2-2,5 triệu/liều), chưa phổ biến tại Việt Nam, chưa có dữ liệu dài hạn về hiệu quả thực tế trong cộng đồng, chưa được đưa vào TCMR miễn phí.

Kết luận: PCV20 là lựa chọn TỐT NHẤT nếu gia đình có điều kiện kinh tế và muốn bảo vệ con toàn diện nhất, đặc biệt cho trẻ có yếu tố nguy cơ cao (bệnh lý mãn tính, suy giảm miễn dịch). Tuy nhiên, do mới và giá cao, chưa phải là lựa chọn phổ biến.

4. PCV15 (Vaxneuvance): Trung Gian#

PCV15 nằm giữa PCV13 và PCV20, bảo vệ 15 typ (13 typ của PCV13 cộng typ 22F và 33F). Vắc-xin này được phát triển bởi MSD/Merck, được FDA phê duyệt năm 2021 cho người lớn và 2022 cho trẻ em.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, PCV15 rất ít gặp trên thị trường dịch vụ. Hầu hết các trung tâm tiêm chủng chỉ có PCV13 hoặc PCV10, và gần đây một số nơi bắt đầu có PCV20. Do đó, khả năng tiếp cận PCV15 cho cha mẹ Việt Nam là rất thấp.

Ưu điểm: Bảo vệ rộng hơn PCV13, giá có thể thấp hơn PCV20 một chút.

Nhược điểm: Rất khó tìm tại Việt Nam, bảo vệ hẹp hơn PCV20 trong khi giá không chênh lệch nhiều.

Kết luận: Hiện tại không phải là lựa chọn ưu tiên tại Việt Nam do khó tiếp cận. Nếu gặp được thì cũng là lựa chọn tốt, nằm giữa PCV13 và PCV20.

5. PPSV23 (Pneumovax 23): Dành Cho Trẻ Từ 2 Tuổi Có Nguy Cơ Cao#

PPSV23 là vắc-xin thế hệ cũ hơn, không phải vắc-xin liên hợp nên KHÔNG phù hợp cho trẻ dưới 2 tuổi. Vắc-xin này chủ yếu được sử dụng để BỔ SUNG bảo vệ cho trẻ từ 2 tuổi trở lên có yếu tố nguy cơ cao như bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mãn tính, thận mãn tính, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, mất lá lách, cấy ốc tai điện tử.

Lịch tiêm kết hợp: Trẻ có nguy cơ cao nên tiêm đầy đủ PCV (PCV13 hoặc PCV20) trước, sau đó tiêm bổ sung 1 liều PPSV23 sau ít nhất 8 tuần. Việc kết hợp này giúp bảo vệ cả 23 typ (13 typ trùng nhau sẽ được tăng cường miễn dịch, 10 typ chỉ có trong PPSV23 sẽ được bảo vệ thêm).

Ưu điểm: Bảo vệ 23 typ (nhiều nhất), giá rẻ nhất, chỉ cần 1 liều cho trẻ có nguy cơ cao.

Nhược điểm: KHÔNG dành cho trẻ dưới 2 tuổi, không tạo miễn dịch lâu dài (hiệu quả giảm sau 3-5 năm), hiệu quả thấp hơn PCV, không giảm tình trạng mang trùng nên không có hiệu ứng miễn dịch cộng đồng.

Kết luận: KHÔNG phải là vắc-xin chính cho trẻ nhỏ. Chỉ dùng để BỔ SUNG cho trẻ từ 2 tuổi có yếu tố nguy cơ cao sau khi đã tiêm đầy đủ PCV.

Hướng Dẫn Chọn Vắc-xin Phế Cầu Phù Hợp#

Dựa trên phân tích trên, dưới đây là khuyến cáo cụ thể cho từng tình huống:

Trẻ Khỏe Mạnh, Không Yếu Tố Nguy Cơ#

Lựa chọn tốt nhất: PCV13. Đây là lựa chọn cân bằng giữa hiệu quả, giá cả, và khả năng tiếp cận. PCV13 có bằng chứng khoa học vững chắc nhất, được sử dụng rộng rãi toàn cầu, giá vừa phải (1,6-1,8 triệu/liều), và dễ tìm tại hầu hết các trung tâm tiêm chủng dịch vụ tại Việt Nam.

Lựa chọn thay thế: PCV20 nếu gia đình có điều kiện kinh tế tốt và muốn bảo vệ con toàn diện nhất với phổ rộng hơn. Hoặc PCV10 nếu điều kiện kinh tế hạn chế, vẫn bảo vệ tốt 10 typ chính.

Lịch tiêm: 3 mũi cơ bản vào 2-3-4 tháng tuổi, và 1 mũi nhắc lại vào 12-15 tháng tuổi. Tổng cộng 4 mũi.

Trẻ Có Yếu Tố Nguy Cơ Cao#

Trẻ có các bệnh lý sau được coi là có nguy cơ cao: bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mãn tính (hen suyễn nặng, loạn sản phế quản phổi, xơ nang), bệnh thận mãn tính, đái tháo đường, bệnh gan mãn tính, bệnh hồng cầu hình liềm, mất lá lách/lá lách không hoạt động, suy giảm miễn dịch (HIV, đang hóa trị ung thư, dùng thuốc ức chế miễn dịch), cấy ốc tai điện tử, rò dịch não tủy.

Lựa chọn tốt nhất: PCV20. Trẻ có nguy cơ cao cần được bảo vệ toàn diện nhất với phổ rộng nhất có thể. PCV20 bảo vệ 20 typ, nhiều hơn đáng kể so với PCV13 (13 typ).

Phác đồ tiêm bổ sung: Sau khi tiêm đầy đủ PCV (3 mũi cơ bản + 1 mũi nhắc), trẻ từ 2 tuổi trở lên có nguy cơ cao nên tiêm BỔ SUNG thêm 1 liều PPSV23 sau ít nhất 8 tuần kể từ liều PCV cuối cùng. Điều này giúp mở rộng bảo vệ lên 23 typ.

Tái tiêm: Trẻ có nguy cơ cao có thể cần tiêm nhắc lại PPSV23 sau 5 năm (trẻ suy giảm miễn dịch nặng) hoặc khi 18 tuổi (trẻ có bệnh lý mãn tính khác). Tham khảo bác sĩ chuyên khoa.

Trẻ Bắt Đầu Tiêm Muộn (Sau 7 Tháng Tuổi)#

Nếu trẻ chưa tiêm vắc-xin phế cầu và bắt đầu muộn, lịch tiêm sẽ được điều chỉnh:

Trẻ 7-11 tháng tuổi: Tiêm 2 liều cách nhau ít nhất 4 tuần, sau đó tiêm 1 liều nhắc lại vào 12-15 tháng tuổi (cách liều 2 ít nhất 8 tuần). Tổng cộng 3 liều.

Trẻ 12-23 tháng tuổi: Tiêm 2 liều cách nhau ít nhất 8 tuần. Tổng cộng 2 liều.

Trẻ 24 tháng - 5 tuổi khỏe mạnh chưa tiêm bao giờ: Tiêm 1 liều duy nhất PCV13 hoặc PCV20.

Trẻ 24 tháng - 17 tuổi có yếu tố nguy cơ cao chưa tiêm đủ: Tiêm bổ sung PCV để đủ liều theo tuổi, sau đó tiêm thêm 1 liều PPSV23 sau 8 tuần.

Trẻ Đã Tiêm PCV10 hoặc PCV13, Muốn Nâng Cấp Lên PCV20#

Một câu hỏi thường gặp là: "Con tôi đã tiêm đủ 4 liều PCV13, giờ có cần tiêm thêm PCV20 không?"

Theo khuyến cáo hiện tại của CDC Mỹ và Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP): Trẻ khỏe mạnh đã tiêm đủ PCV13 KHÔNG cần thiết phải tiêm bổ sung PCV20. Bảo vệ từ PCV13 là đủ cho trẻ bình thường.

Tuy nhiên, trẻ có yếu tố nguy cơ cao đã tiêm đủ PCV13 CÓ THỂ CÂNHẮC tiêm bổ sung 1 liều PCV20 để mở rộng bảo vệ thêm 7 typ, sau đó tiêm PPSV23 sau 8 tuần. Quyết định này nên được thảo luận với bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng cụ thể của trẻ.

Tiêm Chủng Miễn Phí Trong TCMR 2026#

Từ tháng 2/2026, vắc-xin phế cầu được đưa vào TCMR miễn phí. Bộ Y tế chưa công bố chính thức loại vắc-xin cụ thể sẽ được sử dụng (PCV10 hay PCV13), có thể tùy thuộc vào nguồn cung cấp và đấu thầu.

Khuyến cáo của tôi: Nếu vắc-xin miễn phí là PCV10 hoặc PCV13, hãy yên tâm tiêm cho con. Cả hai loại đều an toàn và hiệu quả cao. KHÔNG NÊN bỏ qua cơ hội tiêm miễn phí để chờ đợi loại vắc-xin "tốt hơn" tự túc, vì việc trì hoãn tiêm chủng khiến con có nguy cơ mắc bệnh.

Nếu muốn, gia đình có thể tiêm miễn phí theo TCMR (PCV10 hoặc PCV13), sau đó nếu có điều kiện kinh tế và muốn bảo vệ rộng hơn, có thể tiêm bổ sung PCV20 khi con lớn hơn (sau 12 tháng tuổi). Tuy nhiên, điều này KHÔNG BẮT BUỘC với trẻ khỏe mạnh.

Giá Cả Và Địa Điểm Tiêm#

Giá Vắc-xin Tham Khảo (Đầu Năm 2026)#

Giá vắc-xin phế cầu tại các trung tâm tiêm chủng dịch vụ ở Việt Nam dao động tùy địa điểm và thời điểm:

PCV10 (Synflorix): 1.200.000 - 1.400.000 VNĐ/liều. Tiêm đủ 4 liều tốn khoảng 4,8 - 5,6 triệu VNĐ.

PCV13 (Prevenar 13): 1.600.000 - 1.800.000 VNĐ/liều. Tiêm đủ 4 liều tốn khoảng 6,4 - 7,2 triệu VNĐ.

PCV15 (Vaxneuvance): 1.800.000 - 2.000.000 VNĐ/liều (ít nơi có). Tiêm đủ 4 liều tốn khoảng 7,2 - 8 triệu VNĐ.

PCV20 (Prevenar 20): 2.200.000 - 2.500.000 VNĐ/liều. Tiêm đủ 4 liều tốn khoảng 8,8 - 10 triệu VNĐ.

PPSV23 (Pneumovax 23): 800.000 - 1.000.000 VNĐ/liều (chỉ 1 liều).

Giá đã bao gồm chi phí vắc-xin, dịch vụ tiêm, và theo dõi sau tiêm. Một số trung tâm có chương trình khuyến mãi hoặc gói tiêm chủng trọn gói có thể giảm giá.

Địa Điểm Tiêm Uy Tín#

Tiêm miễn phí (TCMR): Tất cả trạm y tế xã/phường, trung tâm y tế quận/huyện trên toàn quốc. Hoàn toàn miễn phí cho trẻ trong độ tuổi (từ 2 tháng tuổi).

Tiêm dịch vụ (tự túc): Các trung tâm tiêm chủng dịch vụ uy tín tại các thành phố lớn: Trung tâm Tiêm chủng VNVC (cả nước), Trung tâm Y tế Dự phòng các quận/huyện, Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội), Bệnh viện Nhi Đồng 1 và 2 (TP.HCM), Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), các phòng khám đa khoa tư nhân uy tín.

Lưu ý khi chọn địa điểm tiêm: Kiểm tra giấy phép hoạt động của cơ sở. Hỏi rõ nguồn gốc vắc-xin, yêu cầu xem vắc-xin trước khi tiêm (kiểm tra hạn sử dụng, nhãn mác). Đảm bảo cơ sở có trang thiết bị cấp cứu (adrenalin, oxy) trong trường hợp phản ứng dị ứng hiếm gặp. Yêu cầu ghi đầy đủ thông tin vào sổ tiêm chủng của trẻ.

Câu Hỏi Thường Gặp#

Có thể thay đổi loại vắc-xin phế cầu giữa các mũi không? - Có thể. CDC và WHO khuyến cáo các vắc-xin PCV (PCV10, PCV13, PCV15, PCV20) có thể thay thế cho nhau trong lịch tiêm. Ví dụ: trẻ tiêm mũi 1 và 2 bằng PCV13, mũi 3 và 4 có thể tiêm PCV20. Tuy nhiên, nên cố gắng dùng cùng loại nếu có thể để đơn giản hóa hồ sơ.

Vắc-xin phế cầu có thể tiêm cùng lúc với vắc-xin khác không? - Hoàn toàn được. Vắc-xin phế cầu có thể tiêm đồng thời với các vắc-xin khác như 5 trong 1 hoặc 6 trong 1, Rota (uống), viêm gan B, vắc-xin Hib (nếu tiêm riêng), không làm giảm hiệu quả của nhau. Chỉ cần tiêm ở các vị trí khác nhau (chân trái và chân phải chẳng hạn).

Trẻ tiêm vắc-xin phế cầu có thể vẫn bị viêm phổi không? - Có thể. Vắc-xin phế cầu chỉ bảo vệ chống các typ phế cầu khuẩn có trong vắc-xin (10, 13, 15 hoặc 20 typ tùy loại). Vẫn còn hàng chục typ phế cầu khác và nhiều nguyên nhân khác gây viêm phổi (virus, vi khuẩn khác, nấm). Tuy nhiên, vắc-xin giảm đáng kể nguy cơ viêm phổi nặng do phế cầu - một trong những nguyên nhân nguy hiểm nhất.

Trẻ dị ứng trứng có tiêm được vắc-xin phế cầu không? - Được. Vắc-xin phế cầu KHÔNG chứa protein trứng, nên trẻ dị ứng trứng hoàn toàn có thể tiêm an toàn.

Trẻ sinh non/nhẹ cân có nên tiêm vắc-xin phế cầu không? - Rất nên! Trẻ sinh non và nhẹ cân có nguy cơ bị nhiễm trùng nặng cao hơn, do đó càng cần được tiêm chủng đầy đủ. Lịch tiêm vắc-xin phế cầu cho trẻ sinh non tính theo tuổi thực (tuổi sau khi sinh), không cần điều chỉnh. Nên tiêm đúng lịch vào 2-3-4 tháng tuổi.

Nếu bỏ lỡ lịch tiêm, phải làm sao? - Liên hệ trung tâm tiêm chủng hoặc bác sĩ để sắp xếp tiêm bù sớm nhất có thể. Không cần bắt đầu lại từ đầu, chỉ cần tiêm tiếp các liều còn thiếu với khoảng cách tối thiểu giữa các liều.

Kết Luận: Chọn Đúng, Tiêm Đủ, Đúng Lúc#

Phế cầu khuẩn là một trong những mầm bệnh nguy hiểm nhất đối với trẻ nhỏ, nhưng cũng là một trong những bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nhất bằng vắc-xin. Với 5 loại vắc-xin phế cầu hiện có, mỗi loại có ưu nhược điểm riêng, nhưng tất cả đều AN TOÀN và HIỆU QUẢ CAO trong việc bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nặng do phế cầu khuẩn gây ra.

Khuyến cáo chung của tôi: Với trẻ khỏe mạnh, PCV13 là lựa chọn cân bằng tốt nhất hiện nay về hiệu quả, giá cả, và khả năng tiếp cận. Với trẻ có yếu tố nguy cơ cao, PCV20 kết hợp với PPSV23 mang lại bảo vệ toàn diện nhất. Nếu điều kiện kinh tế hạn chế, PCV10 vẫn là lựa chọn tốt, tốt hơn rất nhiều so với không tiêm. Và đặc biệt, từ 2026, hãy tận dụng chương trình tiêm chủng miễn phí - đây là món quà vô giá từ Nhà nước dành cho con bạn.

Quan trọng nhất là hãy đảm bảo con được TIÊM ĐẦY ĐỦ, ĐÚNG LỊCH theo khuyến cáo. Một liều tiêm đúng lúc có thể cứu sống con khỏi viêm màng não, viêm phổi nặng, hoặc nhiễm trùng huyết nguy hiểm. Đừng để con bỏ lỡ cơ hội được bảo vệ.

Bài viết được biên soạn dựa trên khuyến cáo tiêm chủng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), Bộ Y tế Việt Nam, và các nghiên cứu khoa học được công bố trên các tạp chí y khoa uy tín. Nội dung chỉ mang tính chất tham khảo. Mọi quyết định về tiêm chủng cho con, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc bác sĩ chuyên khoa tiêm chủng.