Lịch Tiêm Chủng Cho Trẻ 0-12 Tháng Đầy Đủ Nhất 2026#

Câu Chuyện Của Mẹ Hoa#

"Cầm tờ lịch tiêm chủng trên tay, mình hoang mang không biết bắt đầu từ đâu. BCG, DPT, Hib, Rotavirus... Những cái tên lạ hoắc này là gì? Bé phải tiêm bao nhiêu mũi? Mũi nào miễn phí, mũi nào phải trả tiền? Có vaccine nào BẮT BUỘC không?" - Đó là tâm trạng của mẹ Hoa khi mới sinh con đầu lòng 3 tuần trước.

Nếu bạn đang trong tình trạng tương tự, đừng lo lắng! Thực tế cho thấy có tới 80% bố mẹ lần đầu đều cảm thấy bối rối trước lịch tiêm chủng dày đặc. Nhưng đây chính là một trong những điều quan trọng nhất bạn làm để bảo vệ con khỏi những căn bệnh nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng.

Hôm nay, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ từng loại vaccine, thời điểm tiêm, vaccine nào miễn phí và vaccine nào nên tiêm thêm để bé được bảo vệ toàn diện nhất.

Tin Vui 2026: Bộ Y Tế Mở Rộng Chương Trình Tiêm Chủng Miễn Phí#

Thông Tư 52/2025/TT-BYT - Bước Ngoặt Lớn#

Từ ngày 15 tháng 2 năm 2026, Bộ Y tế Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư số 52/2025/TT-BYT với nhiều thay đổi quan trọng. Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) hiện nay cung cấp miễn phí vaccine phòng 13 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho trẻ em và phụ nữ mang thai.

Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu sự bổ sung hai loại vaccine vô cùng quan trọng vào chương trình miễn phí. Vaccine phế cầu khuẩn (PCV) giúp phòng viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do phế cầu, đã bắt đầu được triển khai mở rộng sau nhiều năm chỉ có dạng dịch vụ tự nguyện. Vaccine Rotavirus phòng tiêu chảy cấp do virus Rota - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ nhỏ - cũng đã chính thức trở thành phần của chương trình quốc gia.

Ý Nghĩa Với Gia Đình Việt Nam#

Đây là tin vui lớn đối với các gia đình Việt, đặc biệt là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Trước đây, để tiêm đủ vaccine PCV cho con (3-4 mũi), gia đình phải chi khoảng 3.5 đến 4 triệu đồng. Vaccine Rotavirus cũng tốn từ 1.2 đến 2.4 triệu tùy loại. Giờ đây, tất cả trẻ em Việt Nam đều có cơ hội được tiếp cận những loại vaccine quan trọng này hoàn toàn miễn phí.

Lịch Tiêm Chủng Đầy Đủ: Bảng Tổng Hợp Nhanh#

Bảng Lịch Tiêm Chủng Từ 0-12 Tháng (Cập Nhật 2026)#

Lưu ý quan trọng: Vaccine Rotavirus phải hoàn thành TRƯỚC 6 tháng tuổi. Vaccine Phế cầu PCV đang được triển khai dần, có thể một số địa phương vẫn chưa có trong TCMR và cần tiêm dịch vụ.

Chi Tiết Từng Loại Vaccine: Hiểu Để Yên Tâm#

Vaccine Trong 24 Giờ Đầu: Liều Đầu Tiên Quyết Định#

Vaccine Viêm Gan B (Hepatitis B - HepB)#

Đây là mũi tiêm đầu tiên và cực kỳ quan trọng trong đời con bạn. Viêm gan B là căn bệnh có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở. Nếu trẻ nhiễm virus viêm gan B ngay từ sơ sinh, tỷ lệ tiến triển thành viêm gan mãn tính và ung thư gan lên tới 90%.

Theo hướng dẫn mới nhất, mũi vaccine viêm gan B phải được tiêm trong vòng 24 giờ đầu sau khi bé chào đời, tốt nhất là trong 12 giờ đầu đối với những bé khỏe mạnh, cân nặng trên 2000 gram. Việc tiêm sớm giúp tạo ra lớp phòng vệ ngay lập tức, ngăn chặn virus xâm nhập và định cư trong gan non yếu của bé.

Nhiều mẹ lo lắng rằng tiêm ngay sau sinh sẽ đau cho con, nhưng thực tế đây là thời điểm tối ưu nhất. Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh phản ứng rất tốt với vaccine này và tác dụng phụ hầu như không đáng kể.

Vaccine Trong Tháng Đầu: BCG - "Lá Chắn" Chống Bệnh Lao#

Vaccine BCG (Bacille Calmette-Guérin)#

BCG là viết tắt của Bacille Calmette-Guérin, loại vaccine phòng bệnh lao đã được sử dụng trên toàn thế giới từ năm 1921. Ở Việt Nam, bệnh lao vẫn là vấn đề sức khỏe công cộng đáng lo ngại, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh khi có thể gây viêm màng não lao và lao kê hạt - hai biến chứng có tỷ lệ tử vong cao.

Vaccine BCG được tiêm càng sớm càng tốt, lý tưởng là ngay khi còn trong bệnh viện sau sinh hoặc muộn nhất là trong vòng một tháng đầu. Đây là loại vaccine duy nhất được tiêm vào vai trái (phần delta cơ delta) thay vì đùi như các vaccine khác. Điểm đặc biệt của BCG là sẽ để lại một vết sẹo nhỏ hình tròn sau khoảng 3-6 tháng, đây là dấu hiệu bình thường chứng tỏ vaccine đã kích thích được hệ miễn dịch.

Sau khi tiêm, vị trí tiêm sẽ có một nốt sần nhỏ, sau đó có thể chuyển thành mụn mủ nhỏ rồi tự vỡ và lành lại. Quá trình này kéo dài 2-5 tháng và hoàn toàn bình thường. Bố mẹ chỉ cần giữ vệ sinh sạch sẽ, không băng bó hay bôi thuốc gì lên vết tiêm.

Mốc 2, 3, 4 Tháng: "Tam Giác Vàng" Bảo Vệ Toàn Diện#

Vaccine 5 Trong 1 (DPT-VGB-Hib) hoặc 6 Trong 1 (Hexaxim/Infanrix Hexa)#

Đây là giai đoạn bé sẽ nhận được "bộ giáp" bảo vệ toàn diện nhất. Vaccine 5 trong 1 được cung cấp miễn phí trong chương trình quốc gia, bảo vệ bé khỏi năm căn bệnh nguy hiểm cùng một lúc. Thành phần bao gồm vaccine phòng bạch hầu (Diphtheria), ho gà (Pertussis), uốn ván (Tetanus), viêm gan B và Haemophilus influenzae type b (Hib) - vi khuẩn gây viêm phổi, viêm màng não ở trẻ nhỏ.

Vaccine 6 trong 1 là phiên bản dịch vụ tiên tiến hơn, bổ sung thêm thành phần phòng bại liệt (IPV) nên bé không cần phải uống thêm vaccine bại liệt riêng. Điều này giúp giảm số lần tiêm cho bé, đồng thời vaccine IPV tiêm an toàn hơn vaccine bại liệt uống (OPV) vì không có nguy cơ - dù rất thấp - gây bại liệt do vaccine.

Bé sẽ cần tiêm ba mũi cách nhau mỗi tháng vào lúc 2, 3 và 4 tháng tuổi để đạt được miễn dịch bảo vệ đầy đủ. Đây là lịch trình khoa học được nghiên cứu kỹ lưỡng, giúp hệ miễn dịch của trẻ "học" cách nhận diện và chống lại các mầm bệnh một cách hiệu quả nhất.

Vaccine Bại Liệt (Polio - OPV và IPV)#

Bại liệt từng là căn bệnh khiếp đảm khắp thế giới, gây tê liệt vĩnh viễn cho hàng triệu trẻ em. Nhờ chương trình tiêm chủng toàn cầu, bệnh này đã gần như được xóa sổ ở hầu hết các quốc gia, kể cả Việt Nam.

Hiện nay, Việt Nam sử dụng kết hợp hai loại vaccine bại liệt. Vaccine OPV (Oral Polio Vaccine) là loại uống, được cho vào lúc 2, 3 và 4 tháng tuổi. Loại này có ưu điểm là dễ sử dụng, tạo miễn dịch đường ruột tốt và có như "lan tỏa" miễn dịch cho cộng đồng xung quanh. Tuy nhiên, do chứa virus sống đã làm yếu, trong trường hợp cực kỳ hiếm (khoảng 1 trong 2.7 triệu liều), nó có thể gây bại liệt do vaccine.

Để tăng cường an toàn, từ tháng 10/2022, Việt Nam đã bổ sung thêm hai mũi vaccine IPV (Inactivated Polio Vaccine - vaccine bại liệt tiêm chứa virus đã bất hoạt) vào lúc 5 tháng và 9 tháng tuổi. Vaccine IPV hoàn toàn an toàn, không có nguy cơ gây bại liệt, và giúp tăng cường miễn dịch lâu dài.

Vaccine Phế Cầu Khuẩn (Pneumococcal Conjugate Vaccine - PCV)#

Đây là vaccine "sao sáng" mới được bổ sung vào chương trình miễn phí năm 2026. Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là vi khuẩn cực kỳ nguy hiểm, gây ra hàng loạt bệnh nghiêm trọng ở trẻ nhỏ. Viêm phổi do phế cầu là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi trên toàn cầu. Ngoài ra, vi khuẩn này còn gây viêm màng não, viêm tai giữa, nhiễm khuẩn huyết và nhiều biến chứng nặng nề khác.

Trước đây, vaccine PCV chỉ có dạng dịch vụ với chi phí khá cao (từ 1.1 đến 1.3 triệu đồng mỗi mũi), khiến nhiều gia đình không có điều kiện tiếp cận. Giờ đây, việc đưa PCV vào chương trình quốc gia là bước tiến vượt bậc trong bảo vệ sức khỏe trẻ em Việt Nam.

Vaccine PCV có hai loại phổ biến trên thị trường. PCV10 (Synflorix) phòng 10 type phế cầu phổ biến nhất, trong khi PCV13 (Prevenar 13) phòng được 13 type. Bé cần tiêm ba mũi vào 2, 3 và 4 tháng tuổi (hoặc 2, 4, 6 tháng tùy loại vaccine) để đạt miễn dịch cơ bản, sau đó có thể cần một mũi nhắc lại vào khoảng 12-15 tháng tuổi.

Vaccine Rotavirus - "Lá Chắn" Chống Tiêu Chảy Chết Người#

Rotavirus là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy cấp nặng ở trẻ nhỏ trên toàn thế giới. Mỗi năm, virus này khiến hơn 200,000 trẻ em tử vong do mất nước và suy dinh dưỡng nặng. ở Việt Nam, mùa Rotavirus thường rơi vào các tháng mùa đông và đầu xuân, khiến các bệnh viện nhi quá tải với trẻ em nhập viện vì tiêu chảy nặng.

Vaccine Rotavirus là vaccine uống, có hai loại chính. Rotarix là loại 2 liều uống vào 2 và 4 tháng tuổi, trong khi RotaTeq là loại 3 liều uống vào 2, 3 và 4 tháng tuổi. Điểm quan trọng cần nhớ là vaccine Rotavirus phải hoàn thành trước khi bé 6 tháng tuổi (một số nguồn khuyến cáo trước 8 tháng nhưng an toàn nhất là 6 tháng), vì sau tuổi này nguy cơ một biến chứng hiếm gọi là lồng ruột tăng lên.

Vaccine rất dễ cho, chỉ cần nhỏ vài giọt vào miệng bé. Nếu bé nôn ra trong vòng 5-10 phút sau khi uống vaccine, bác sĩ có thể cho uống lại. Tác dụng phòng bệnh của vaccine Rotavirus rất ấn tượng, giảm tới 85-98% nguy cơ tiêu chảy Rotavirus nặng cần nhập viện.

Mốc 5 Tháng: Tăng Cường Chống Bại Liệt#

Ở tuổi 5 tháng, bé sẽ được tiêm mũi IPV (vaccine bại liệt tiêm) đầu tiên, bổ sung thêm vào ba mũi OPV (vaccine bại liệt uống) đã nhận trước đó. Sự kết hợp giữa OPV và IPV tạo nên lớp bảo vệ kép, vừa có miễn dịch đường ruột mạnh (từ OPV) vừa có miễn dịch toàn thân vững chắc (từ IPV), đồng thời loại bỏ hoàn toàn nguy cơ - dù rất thấp - của bại liệt do vaccine.

Mốc 6 Tháng: Bắt Đầu Phòng Cúm#

Đến 6 tháng tuổi, bé đã đủ lớn để bắt đầu tiêm vaccine phòng cúm mùa. Cúm không phải là cảm lạnh thông thường mà là bệnh nhiễm virus có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, thậm chí tử vong ở trẻ nhỏ.

Đối với mùa cúm đầu tiên trong đời bé, bé cần tiêm hai mũi cách nhau 4 tuần để đạt được miễn dịch đầy đủ. Từ mùa tiếp theo, bé chỉ cần tiêm một mũi nhắc lại hàng năm vào khoảng tháng 9-10 (trước mùa cúm bắt đầu). Vaccine cúm là loại dịch vụ tự nguyện nhưng được các bác sĩ nhi khuyến cáo mạnh mẽ, đặc biệt với trẻ đi nhà trẻ, có bệnh mãn tính hoặc sống trong môi trường đông người.

Mốc 9 Tháng: "Bộ Ba Vàng" Cuối Năm Đầu#

Vaccine Sởi (Measles) hoặc MMR#

Sởi là căn bệnh lây lan cực nhanh qua đường hô hấp, có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não, thậm chí tử vong. Trong chương trình miễn phí, bé được tiêm vaccine sởi đơn giá vào 9 tháng tuổi. Tuy nhiên, nếu tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, mũi này có thể được tiêm sớm hơn từ 6 tháng tuổi theo chỉ định của cơ quan y tế.

Nhiều gia đình chọn vaccine MMR (Measles-Mumps-Rubella) thay thế, một vaccine phối hợp phòng cả ba bệnh: sởi, quai bị và rubella. Đây là lựa chọn thông minh vì quai bị có thể gây viêm tinh hoàn, vô sinh ở nam giới sau này, còn rubella (bệnh phong ban) tuy nhẹ nhưng cực kỳ nguy hiểm nếu phụ nữ mang thai nhiễm phải, gây dị tật thai nhi nghiêm trọng.

Vaccine Viêm Não Nhật Bản (Japanese Encephalitis - JE)#

Viêm não Nhật Bản là bệnh lây truyền qua muỗi, phổ biến ở khu vực nông thôn có nhiều ruộng lúa và chăn nuôi lợn. Virus tấn công não bộ, gây tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng nề ở 20-30% số người mắc bệnh.

Một số địa phương có nguy cơ cao đã đưa vaccine JE vào chương trình miễn phí từ 9 tháng tuổi. Nếu chưa có, bố mẹ nên cân nhắc tiêm dịch vụ, đặc biệt nếu sống ở vùng nông thôn hoặc có kế hoạch về quê thăm ông bà. Vaccine JE có nhiều loại, phổ biến nhất là loại 2 mũi (Imojev - chỉ cần 1 mũi duy nhất hoặc JE-VAX/SA 14-14-2 cần 2 mũi).

Vaccine Bại Liệt IPV (Mũi 2)#

Mũi IPV thứ hai được tiêm vào 9 tháng tuổi để củng cố thêm miễn dịch chống bại liệt, đảm bảo bé có lớp phòng vệ vững chắc trước khi bước sang năm thứ hai của cuộc đời.

Phản Ứng Sau Tiêm Chủng: Bình Thường Hay Nguy Hiểm?#

Phản Ứng Phổ Biến và Hoàn Toàn Bình Thường#

Sau khi tiêm vaccine, hầu hết trẻ đều có những phản ứng nhẹ là dấu hiệu cơ thể đang "tập luyện" để chống lại mầm bệnh. Vị trí tiêm có thể sưng đỏ, hơi cứng và đau khi chạm vào trong vòng 1-3 ngày. Đây là phản ứng tại chỗ hoàn toàn bình thường, bố mẹ có thể chườm mát bằng khăn sạch nhúng nước để giảm sưng.

Sốt nhẹ dưới 38.5°C là phản ứng phổ biến nhất, thường xuất hiện trong vòng 24 giờ sau tiêm và tự hết sau 1-2 ngày. Bé có thể hơi quấy, bú kém hơn ngày thường hoặc buồn ngủ nhiều hơn. Tất cả những biểu hiện này đều là dấu hiệu tốt cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động.

Với một số vaccine như sởi hoặc MMR, phản ứng có thể chậm hơn, xuất hiện sau 7-10 ngày với biểu hiện sốt cao và có thể nổi phát ban giống bệnh sởi nhưng rất nhẹ. Đây vẫn là phản ứng bình thường và không lây cho người khác.

Khi Nào Cần Đưa Bé Đi Khám Ngay?#

Tuy phản ứng nghiêm trọng sau tiêm chủng rất hiếm (khoảng 1 trong 100,000 đến 1 triệu liều), bố mẹ vẫn cần biết các dấu hiệu cảnh báo. Sốt cao trên 39.5°C kéo dài quá 48 giờ hoặc sốt xuất hiện lại sau khi đã hết cần được thăm khám để loại trừ nhiễm trùng khác. Vị trí tiêm sưng to bất thường, đỏ lan rộng, nóng rát hoặc chảy mủ là dấu hiệu nhiễm trùng cần can thiệp y tế.

Các biểu hiện dị ứng nghiêm trọng như khó thở, thở khò khè, môi tím, mặt sưng phù hoặc nổi mẩn đỏ khắp người cần cấp cứu ngay lập tức. Tuy nhiên, hãy yên tâm vì phản ứng dị ứng nặng cực kỳ hiếm và thường xảy ra ngay trong 15-30 phút đầu sau tiêm - lý do các cơ sở tiêm chủng luôn yêu cầu bố mẹ ở lại quan sát sau tiêm.

Nếu bé quấy khóc liên tục quá 3 giờ không ngừng, li bì bất thường, co giật hoặc có bất kỳ triệu chứng lạ nào khiến bạn lo lắng, hãy tin vào bản năng làm cha mẹ và đưa bé đi khám ngay.

Cách Giảm Nhẹ Khó Chịu Cho Bé#

Để giúp bé thoải mái hơn sau tiêm, bố mẹ có thể cho bé bú mẹ thường xuyên hơn vì sữa mẹ vừa giúp bé bớt đau, vừa cung cấp nước và dưỡng chất. Nếu bé sốt trên 38°C và khó chịu nhiều, có thể dùng paracetamol (Hapacol, Tylenol...) theo đúng liều lượng dành cho trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, không nên cho thuốc hạ sốt trước khi tiêm vì có thể làm giảm đáp ứng miễn dịch.

Mặc quần áo thoáng mát, không ủ kín bé khi sốt là điều vô cùng quan trọng. Chườm mát vùng tiêm bằng khăn sạch và tắm cho bé bằng nước ấm vẫn hoàn toàn được, không cần ngại tắm sau tiêm như nhiều người vẫn tưởng.

10 Câu Hỏi Thường Gặp Nhất Về Tiêm Chủng#

1. Tiêm nhiều mũi cùng lúc có làm quá tải hệ miễn dịch của bé không?

Câu trả lời là không. Hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh mạnh mẽ hơn chúng ta tưởng rất nhiều. Mỗi ngày, bé tiếp xúc với hàng trăm ngàn vi khuẩn và virus từ môi trường xung quanh, từ không khí, thức ăn, đồ chơi. Các vaccine chỉ chứa một lượng rất nhỏ kháng nguyên (thành phần kích thích miễn dịch), ít hơn nhiều so với những gì bé gặp hàng ngày.

Nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng tiêm nhiều vaccine cùng lúc không làm suy yếu hệ miễn dịch mà còn giúp bé nhận được bảo vệ toàn diện nhanh chóng hơn. Hơn nữa, việc kết hợp các vaccine giúp giảm số lần đến cơ sở y tế, giảm căng thẳng cho cả bé và bố mẹ.

2. Có nên chờ đến khi bé lớn hơn một chút rồi mới tiêm không?

Đây là sai lầm nguy hiểm. Lịch tiêm chủng được thiết kế dựa trên hàng chục năm nghiên cứu về thời điểm tối ưu để cơ thể trẻ đáp ứng vaccine tốt nhất và khi nào trẻ dễ bị tổn thương nhất trước các bệnh truyền nhiễm.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nhóm có nguy cơ mắc bệnh nặng và tử vong cao nhất do bệnh truyền nhiễm. Mỗi ngày trì hoãn tiêm chủng là mỗi ngày bé bị phơi nhiễm với nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm. Không có lợi ích khoa học nào được chứng minh khi trì hoãn tiêm chủng, mà ngược lại, việc này chỉ khiến bé thiếu bảo vệ khi cần nhất.

3. Bé bị sổ mũi, ho nhẹ có được tiêm chủng không?

Trong hầu hết trường hợp, bé bị cảm lạnh nhẹ như sổ mũi, ho không sốt vẫn hoàn toàn có thể tiêm chủng bình thường. Các nghiên cứu cho thấy bệnh nhẹ không ảnh hưởng đến hiệu quả vaccine và cũng không làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Tuy nhiên, nếu bé đang sốt cao trên 38.5°C, ho nhiều, khó thở hoặc có triệu chứng bệnh nặng, tốt nhất nên hoãn tiêm và đợi bé khỏe hẳn. Điều này không phải vì vaccine gây hại khi bé ốm, mà vì nếu có phản ứng sau tiêm, sẽ khó phân biệt đâu là do vaccine, đâu là do bệnh đang mắc.

4. Trẻ sinh non có thể tiêm chủng như trẻ sinh đủ tháng không?

Trẻ sinh non (trước 37 tuần tuổi thai) vẫn tuân theo lịch tiêm chủng giống trẻ sinh đủ tháng, tính theo tuổi thực tế chứ không phải tuổi thai giáo chỉnh, với một ngoại lệ. Ngoại lệ duy nhất là vaccine viêm gan B: nếu bé sinh non và cân nặng dưới 2000 gram, mũi viêm gan B đầu tiên có thể được hoãn lại hoặc tính như "mũi 0" không tính vào chuỗi vaccine, và bé sẽ cần tiêm thêm tổng cộng 4 mũi thay vì 3.

Trẻ sinh non thực sự cần vaccine hơn vì hệ miễn dịch còn yếu và dễ bị tổn thương hơn trẻ sinh đủ tháng. Tuy nhiên, các quyết định cụ thể nên được thảo luận với bác sĩ nhi khoa theo dõi bé.

5. Vaccine dịch vụ có tốt hơn vaccine miễn phí không?

Đây là quan niệm sai lầm phổ biến. Vaccine trong chương trình miễn phí được Bộ Y tế tuyển chọn rất kỹ lưỡng, phải đạt tiêu chuẩn WHO và có chất lượng tương đương với vaccine dịch vụ. Cả hai đều an toàn và hiệu quả.

Sự khác biệt chủ yếu nằm ở nguồn gốc nhà sản xuất (trong nước hay ngoại nhập) và một số vaccine dịch vụ có thể là loại kết hợp nhiều thành phần hơn để giảm số mũi tiêm. Ví dụ, vaccine 6 trong 1 thay cho 5 trong 1 cộng vaccine bại liệt riêng giúp bé ít đau hơn. Nhưng về hiệu quả bảo vệ, cả hai phương án đều tương đương nhau.

6. Nếu lỡ quên mốc tiêm, phải làm sao?

Đừng quá lo lắng! Nguyên tắc vàng là: vaccine trễ vẫn tốt hơn không tiêm. Nếu bé lỡ một mũi tiêm, hãy liên hệ với cơ sở y tế để được tư vấn tiêm bù càng sớm càng tốt. Trong hầu hết trường hợp, không cần phải bắt đầu lại từ đầu, mà chỉ cần tiếp tục tiêm mũi tiếp theo.

Tuy nhiên, một số vaccine như Rotavirus có giới hạn tuổi nghiêm ngặt (phải hoàn thành trước 6-8 tháng). Nếu bé đã quá tuổi này, có thể sẽ không được tiêm Rotavirus nữa. Vì vậy, việc tuân thủ lịch tiêm càng đúng giờ càng tốt vẫn là điều nên nhắm tới.

7. Có cần tiêm vaccine phế cầu nếu địa phương chưa có trong chương trình miễn phí?

Câu trả lời là CÓ, đây là một trong những vaccine quan trọng nhất bạn nên cân nhắc cho con. Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não ở trẻ nhỏ với tỷ lệ tử vong và di chứng cao. WHO và các tổ chức nhi khoa quốc tế đều khuyến cáo mạnh mẽ vaccine này.

Mặc dù chi phí khá cao (khoảng 3.5-4 triệu cho đủ 3-4 mũi), đây là khoản đầu tư xứng đáng cho sức khỏe con. Nếu ngân sách eo hẹp, hãy ưu tiên vaccine PCV trước các vaccine khác như cúm hay viêm não Nhật Bản.

8. Bé bú sữa mẹ hoàn toàn có cần tiêm đủ vaccine không?

Hoàn toàn CẦN! Sữa mẹ tuy tuyệt vời nhưng không thể thay thế vaccine. Sữa mẹ cung cấp kháng thể chống lại một số bệnh mà mẹ đã tiếp xúc, nhưng chỉ bảo vệ thụ động và tạm thời trong vài tháng đầu. Hơn nữa, với các bệnh như bạch hầu, uốn ván, bại liệt, phế cầu, sữa mẹ không có khả năng bảo vệ.

Vaccine giúp cơ thể bé tự tạo ra hệ miễn dịch chủ động, lâu dài và mạnh mẽ. Kết hợp sữa mẹ và tiêm chủng đầy đủ chính là cách toàn diện nhất để bảo vệ con bạn.

9. Vaccine có chứa thủy ngân và gây tự kỷ không?

Đây là một trong những tin sai lệch nguy hiểm nhất lan truyền trên mạng xã hội. Hàng trăm nghiên cứu khoa học quy mô lớn trên hàng triệu trẻ em đã chứng minh rõ ràng: KHÔNG có mối liên hệ nào giữa vaccine và bệnh tự kỷ.

Về thủy ngân, một số vaccine trước đây sử dụng thiomersal - một chất bảo quản chứa ethylmercury (không phải methylmercury độc hại). Tuy nhiên, ngay cả khi còn sử dụng, lượng này cũng rất nhỏ và an toàn. Hiện nay, hầu hết vaccine cho trẻ em đều không chứa thiomersal nữa. Nguy cơ của việc KHÔNG tiêm chủng (bé mắc bệnh nguy hiểm) cao gấp hàng vạn lần bất kỳ rủi ro nào từ vaccine.

10. Sau tiêm có được tắm cho bé không?

Hoàn toàn được! Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến ở Việt Nam khi nhiều người tưởng rằng tắm sau tiêm sẽ gây sốt hoặc nhiễm trùng vết tiêm. Thực tế, các tổ chức y tế quốc tế đều khẳng định việc tắm bằng nước sạch không ảnh hưởng gì đến hiệu quả vaccine hay gây biến chứng.

Ngược lại, tắm còn giúp bé sạch sẽ, thoải mái hơn, đặc biệt nếu bé đang hơi sốt sau tiêm. Chỉ cần lưu ý nhẹ nhàng khi lau vùng tiêm, không chà xát mạnh, và lau khô cẩn thận sau khi tắm là được.

Lời Khuyên Cuối Cùng: Hãy Tin Vào Khoa Học#

Tiêm chủng là một trong những phát minh vĩ đại nhất của y học hiện đại, đã cứu sống hàng triệu trẻ em trên toàn thế giới. Nhờ có vaccine, những căn bệnh từng gây ra những đại dịch khủng khiếp như bại liệt, bạch hầu, sởi giờ đây đã trở nên hiếm gặp hoặc biến mất hoàn toàn ở nhiều quốc gia.

Sự lựa chọn tiêm chủng cho con không chỉ bảo vệ bé của bạn mà còn góp phần bảo vệ cộng đồng, đặc biệt là những trẻ em không thể tiêm chủng vì lý do sức khỏe. Đây được gọi là "miễn dịch cộng đồng" - khi đủ số người được tiêm phòng, mầm bệnh không còn chỗ lây lan.

Đừng để những thông tin sai lệch trên mạng xã hội làm bạn hoang mang. Hãy tin tưởng vào khoa học, tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa và tuân thủ lịch tiêm chủng đầy đủ. Đó chính là món quà vô giá nhất bạn dành cho sức khỏe và tương lai của con.

Hãy lưu lại bảng lịch tiêm chủng này và chia sẻ đến các bố mẹ khác để cùng nhau bảo vệ thế hệ tương lai!

Bài viết được biên soạn dựa trên Thông tư 52/2025/TT-BYT của Bộ Y tế Việt Nam, hướng dẫn của WHO, CDC và tham vấn từ các bác sĩ nhi khoa. Mọi thông tin CHỈ MANG TÍNH CHẤT THAM KHẢO. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa của bé để có lịch tiêm chủng phù hợp nhất.